![FOTO, VIDEO: Skinute skele sa očišćenog spomenika Svetozaru Miletiću FOTO, VIDEO: Skinute skele sa očišćenog spomenika Svetozaru Miletiću](/images/38a7a209f271bdf0c5ab732616ae562c/300x175_700.jpg)
Spomenik koji je postao simbol Novog Sada
Spomenik Svetozaru Miletiću u centru Novog Sada je više od spomen obeležja jednom od najvažnijih vođa Srba u Austrougarskoj. To je i jedan od simbola Novog Sada.
![Spomenik koji je postao simbol Novog Sada Spomenik koji je postao simbol Novog Sada](https://www.021.rs//images/f72fce97d0e028dac4eb32473028e148/960.jpg)
Foto: 021.rs
"Miletić" se našao na fotografijama brojnih posetilaca Novog Sada, ali je postao i toponim: "Nađemo se kod Miletića".
Mesto na kome se nalazi pet metara visok spomenik nije slučajno odabrano, a zanimljivo je i da je Novi Sad jedan od retkih gradova koji na glavnom gradskom trgu nema nekog kralja ili vladara iz istorije nego svog gradonačelnika i političara.
Koliko su tadašnji stanovnici želeli da se zahvale Miletiću (1826 – 1901), govori i to da Novi Sad u periodu između dva svetska rata nije dobio spomenik posvećen nekom od Karađorđevića, mada je to bila praksa širom Jugoslavije.
Spomenik je postavljen 1939. godine, nekoliko godina nakon više inicijativa i predloga, a zvanični pokretač bila je Matica srpska.
Za razliku od ustaljene prakse da se za ovakva spomen obeležja raspisuju konkursi, lokalna vlast je odlučila da se odmah obrati jednom od cenjenih vajara, Ivanu Meštroviću.
O tome koliko je koštala izrada spomenika do danas nije poznato, a spominjalo se da je Meštrović dobio tadašnjih milion dinara, što nije bila mala suma.
Figura Svetozara Miletića je izlivena u bronzi i postavljena na četvrtasti postament od sivog granita. Miletić je prikazan u natprirodnoj veličini, gologlav, sa pelerinom i desnom, preteći uzdignutom, pesnicom. Skulptorsko delo je visoko pet metara i teško oko 30 tona.
Ono što i danas ostaje intrigatno za sve koji vide spomenik je poza u kojoj se nalazi Miletić, a koja podseća na to da on preti nekome. Međutim, istoričari navode da Meštrović prilikom ideje za izradu nije imao takvu nameru, nego da je Miletić trebalo da bude prikazan kako izlazi iz Gradske kuće gde je kao gradonačelnik, političar branio nacionalna prava Srba.
Zabeleženo je i da je Meštrović napravio manji postament, kako bi figura došla do izražaja, kao i da je Miletić prikazan u talasastom ogrtaču koji simbolično predstavlja širinu i zamah nacionalne snage onoga vremena.
![](https://admin.021.rs/images/f72fce97d0e028dac4eb32473028e148/6486c9ced5b21-IMG_1928.jpg)
Spomenik je izliven u junu 1939. godine i tada je usledilo uređenje tadašnjeg Trga oslobođenja.
Bilo je i problema oko lokacije, Rimokatolička crkvena opština se pobunila jer je na trgu već bio spomenik Svetom Trojstvu iz 1781. godine, načinjen od krečnjaka. Rešenje se našlo u njegovom pomeranju za 10 metara bliže Crkvi imena Marijnog, a nekoliko godina nakon Drugog svetskog rata spomenik se urušio i ukloljen je sa trga.
Otkrivanje spomenika je usledilo 1. oktobra u prisustvu hiljade građana, kao i Miletićeve ćerke Milice i praunuka Slavka. Spomenik je otkrio tadašnji predsednik vlade Dragiša Cvetković.
Međutim, Drugi Svetski rat je već trajao i posle 18 meseci stigao je u Jugoslaviju, te je po ulasku fašističke mađarske vojske, Miletićev spomenik uklonjen u kasarnu na kraju Kisačke ulice.
Odmah nakon oslobođenja od fašizma 23. oktorba 1944. godine, na inicijativu Vase Stajića, spomenik se vraća na prvobitno mesto i svečano otkrivanje je bilo već 10. decembra.
Spomenik je tada postavljen na novi postament od crnog granita, koji je nešto niži, ali obeležje je i dalje više od sedam metara.
U godinama koje su usledile, Miletićev spomenik je polako postajao jedan od simbola Novog Sada, ali je na njemu moralo još da se radi.
S obzirom na to da na postamentu nije pisalo čiji je spomenik ili ko je autor, mnogi koji su dolazi sa strane greškom su Svetozara Miletića često poredili sa Karlom Marksom, što je dovelo do toga da 1951. godine vajar Pavle Radovanović ukleše tekst: "Svetozar Miletić 1826 – 1901. Rad Ivana Meštrovića 1939".
Kako su godine prolazile, tako je i Miletićev spomenik bio nemi svedok svega onoga što se dešavalo na Trgu slobode - trenutaka slavlja, ali i tuge.
Realizaciju ovog teksta podržala je Turistička organizacija Novog Sada.
NAJČITANIJE U POSLEDNJIH 72H
Ostalo iz kategorije Novi Sad - Novosadske priče
Najbolje ocenjena mesta u Novom Sadu: Restorani koje vam preporučuje internet
08.08.2024.•
49
Kada vas neko pita za preporuku gde da jedu u Novom Sadu, ponekad se nađete u dilemi - šta da odgovorite? Iz pozicije Novosađana, sva mesta su "izvikana".
Arhitekta kojeg Novi Sad nije želeo: Poznati objekti su mogli da izgledaju drugačije
31.07.2024.•
15
Ljubitelji likovne umetnosti u Novom Sadu ne mogu da se požale, u gradu podno Petrovaradinske tvrđave i tokom letnjih raspusta ima atraktivnih događanja.
FOTO: Pothodnik u centru Novog Sada čuva stare mape koje niko ne primećuje - o čemu se radi?
24.07.2024.•
28
U pothodniku ispod Bulevara Mihajla Pupina, blizu stepenica koje vode ka zgradi Pošte, nalazi se izlog, malo prljav, ali u kojem se mogu videti karte Novog Sada sa ponekom svetlećom lampicom.
Šta se o Štrandu pisalo pre 100 godina: Pesak nije uzoran, preterano skup bife i Šerlok Holms
19.06.2024.•
9
Tokom leta mnogi Novosađani pohrle na Štrand kako bi pronašli osveženje u Dunavu ili kraj reke.
Graditelj socijalističkog Novog Sada
03.06.2024.•
13
Ko se prethodnih dana prošetao do Muzeja savremene umetnosti Vojvodine (MSUV) imao je priliku da se upozna sa radom čoveka koji je oblikovao izgradnju Novog Sada tokom socijalističkog perioda.
Novi Sad koji sanjamo
25.05.2024.•
19
Aktuelna vlast je preko svake mere izgradila i uvećala grad podno Petrovaradinske tvrđave.
Novosadska kultna mesta: Gde ste išli na koncerte i žurke?
21.05.2024.•
84
Novosadsku muzičku istoriju, ali i onu istoriju svakodnevnice i zabave, čine mesta u kojima se ona stvara.
VIDEO: Prepoznajete li ovaj grad - šta se radilo u Novom Sadu proleća 1939. godine?
18.04.2024.•
25
Pre 85 godina Novi Sad je bio znatno drugačiji grad. Najpre, u njemu je živelo gotovo sedam puta manje ljudi.
Bombardovanje 1999. godine - čega se sećaju Novosađani: Esmeralda, trčanje po čvarke, žurke...
24.03.2024.•
31
Povom 25. godišnjice od početka NATO bombardovanja Savezne Republike Jugoslavije, portal 021.rs vam donosi priče Novosađana o 78 dana 1999. godine.
Kako su Novosađani naučili NATO "red vožnje"
24.03.2024.•
7
Imao sam 11 godina. Tog dana se išlo prepodne u školu, popodne smo uobičajeno išli napolje da se igramo ubeđujući one koje su roditelji sprečili, da neće biti nikakvog bombardovanja...
VIDEO: Sećanje na "Žutu kuću" živi - trag Novog Sada kojeg sve manje ima
20.03.2024.•
25
Na lokaciji na kojoj se nekada nalazila kultna novosadska "Žuta kuća" gradska vlast planira izgradnju crkve posvećenoj stradalima u južnoj Bačkoj tokom Drugog svetskog rata.
FOTO: Znate li da u Veterniku postoji bosanska brvnara koja je spomenik kulture?
26.02.2024.•
18
Prava Bosanska brvnara sa etnografskom zbirkom predmeta starih i 200 godina može se pronaći u Veterniku.
Student nije zapalio žito
05.02.2024.•
5
Na fasadi kasarne u Ulici vojvode Bojovića jedna spomen ploča čuva priču o studentima koji su zapalili pšenicu. I to su platili životom.
FOTO, VIDEO Novosadski lekar čuva grad u starim mapama: Ovo je njegova priča
01.02.2024.•
3
Novosađanin Dušan Jovanović, lekar gastroenterohepatolog i onkolog, tokom februara imaće izloženu prvu izložbu starih mapa i grafika Novog Sada i Petrovaradina iz njegove velike kolekcije.
Spomenik rodoljubima zaboravljen u šiblju pored pruge u Petrovaradinu
22.01.2024.•
11
Novi Sad ima dosta spomenika, ali neki su usled istorijskih događaja pali u zaborav. Jedan od njih je i spomenik rodoljubima, koji se nalazi daleko od pogleda, pored pruge u Petrovaradinu.
Kad je pošta stigla u Novi Sad...
12.01.2024.•
11
U Velikoj sali Glavne pošte u Novom Sadu krajem prošle godine otvorena je izložba o nastanku i razvoju pošte u gradu.
FOTO: Petrovaradinska tvrđava čuva sećanje na stradale za oslobođenje i stvaranje Jugoslavije
08.01.2024.•
3
Ove godine se obeležava 110 godina od početka Prvog svetskog rata, a među tužnim godišnjicama je i streljanje rodoljuba na području Petrovaradina septembra 1914. godine.
FOTO: Priča o lokomotivi koju svi znate - decenijama dočekuje putnike u Novom Sadu
25.12.2023.•
3
Ispred Železničke stanice već 35 godina Novosađane i druge putnike pozdravlja parna lokomotiva stara gotovo čitav vek.
Novi Sad čuva uspomenu na prvog partizanskog pilota
11.12.2023.•
6
Novi Sad je nekada imao fabriku aviona, aerodrom i školu za pilote. Malo toga podseća na ovaj deo istorije grada, a to uključuje i spomen-ploču posvećenu prvom partizanskom pilotu Franji Kluzu.
Kolači od prijateljstva: Novosadska slatka druženja
28.11.2023.•
9
Prvi kolač u koji sam se zaljubio - a da nisu bili makoši ili krofne - dela majstorskih ruku mojih baka Katice i Marije, bio je profiterol.
"Armija" - najstrašnije mučilište Novosađana
27.11.2023.•
15
Na najstrašnije mučilište Novosađana u istoriji grada "Armiju" podseća tabla na zgradi gde se nalazilo ovo zloglasno mesto.
Komentari 6
R
Aleksej
B
Komentari čitalaca na objavljene vesti nisu stavovi redakcije portala 021 i predstavljaju privatno mišljenje anonimnog autora.
Redakcija 021 zadržava pravo izbora i modifikacije pristiglih komentara i nema nikakvu obavezu obrazlaganja svojih odluka.
Ukoliko je vaše mišljenje napisano bez gramatičkih i pravopisnih grešaka imaće veće šanse da bude objavljeno. Komentare pisane velikim slovima u većini slučajeva ne objavljujemo.
Pisanje komentara je ograničeno na 1.500 karaktera.
Napiši komentar